Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve net gelir elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar erken öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin gelir ama notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha zengin gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince tonları siler. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar defalarca baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ve not tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır hem de lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net görülür tadım günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni bozulur.